Русский язык
2026 йилда ВЙҚР, ЯГ ва ТЎВЙҚРни қандай расмийлаштириш мумкин
Россияда узоқ муддат қолишни режалаштираётган чет эл фуқаролари учун қонуний йўл асосий мақомлардан бирини олишдан бошланади. Вақтинча яшаш учун рухсатнома (ВЙҚР), яшаш гувоҳномаси (ЯГ) ва таълим олиш учун махсус рухсатнома (ТЎВЙҚР) ўртасидаги фарқларни тушуниш мамлакатда тўғри қарор қабул қилиш ва барқарор келажак қуриш учун асос бўлиб хизмат қилади.
Вақтинча яшаш учун рухсатнома (ВЙҚР) нима?
Вақтинча яшаш учун рухсатнома (ВЙҚР) — бу Россия ҳудудида қонуний яшаш ва ишлаш ҳуқуқини берувчи дастлабки мақом. Ҳужжат уч йил муддатга берилади ва ўзига хос хусусиятга эга: кейинги босқичлардан фарқли ўлароқ, у узайтирилмайди. Унинг муддати тугагач, чет эл фуқароси мамлакатни тарк этиши ёки кейинги мақом — яшаш гувоҳномасини олиши керак.
ВЙҚРнинг асосий хусусиятлари:
Ишлаш ҳуқуқи: ВЙҚР эгаси алоҳида меҳнат патентини расмийлаштирмасдан қонуний ишлаши мумкин.
Ҳудудий чеклов: Фақатгина ВЙҚР олинган ҳудудда ишлаш ва фаолият юритишга рухсат этилади.
2026 йилда вақтинча яшаш учун рухсатномани (ВЙҚР) қандай олиш мумкин?
ВЙҚР олиш тартиби икки йўл билан амалга оширилиши мумкин:
Квота доирасида. РФ ҳукумати ҳар йили ВЙҚР бериш учун лимит (квота) белгилайди ва уни ҳудудлар бўйича тақсимлайди. Квота асосидаги ВЙҚР учун аризани ҳар йилнинг 1 январидан бошлаб топшириш мумкин. 2026 йил учун ВЙҚР квоталарининг амалдаги сонини ҳавола орқали кўриш мумкин. Масалан, Москвада 2026 йил учун 500 та, Санкт-Петербургда эса бор-йўғи 100 та квота ажратилган.
Квотадан ташқари. Айрим тоифадаги фуқаролар, масалан, рус тилида сўзлашувчилар, ватандошларни кўчириш бўйича давлат дастури иштирокчилари, юқори малакали мутахассислар ва уларнинг оилалари, шунингдек, россиялик фарзандлари ёки РФ фуқароси бўлган меҳнатга лаёқатсиз ота-оналари бор шахслар ВЙҚРни квотасиз олиш ҳуқуқига эга.
Расмийлаштириш учун КММга (Москва учун), Россия ИИВ миграция масалалари бўйича ҳудудий органига ёки Давлат хизматлари портали орқали тўлиқ ҳужжатлар тўплами билан шахсан мурожаат қилиш керак.
2026 йилда вақтинча яшаш учун рухсатнома (ВЙҚР) олиш учун қандай ҳужжатлар керак?
Ҳужжатларни тайёрлаш диққат-эътиборни талаб қилади. Стандарт тўпламга қуйидагилар киради:
ВЙҚР квотасини ажратиш тўғрисида белгиланган шаклдаги ариза (икки нусхада).
Миллий паспорт ва унинг нотариал тасдиқланган таржимаси.
35х45 мм ўлчамдаги иккита фотосурат.
Кириб келганлик ҳақида белгиси бўлган амалдаги миграция картаси.
ОИВ инфекцияси, гиёҳвандликка қарамлик ва хавфли юқумли касалликлар (мохов, захм, сил) йўқлиги тўғрисидаги тиббий сертификатлар.
Рус тилини билиш, Россия тарихи ва қонунчилик асосларидан хабардорликни тасдиқловчи ҳужжат (СССР/РФ сертификати ёки дипломи). Муомалага лаёқатсиз шахслар, 65 ёшдан ошган эркаклар, 60 ёшдан ошган аёллар ва бошқа айрим тоифалар ушбу тестдан озод қилинган.
Яшаш гувоҳномаси (ЯГ) нима?
Яшаш гувоҳномаси (ЯГ) — бу анча кўп имкониятлар берувчи кейинги, юқорироқ мақомдир. 2019 йилдан бошлаб Россияда ЯГ муддатсиз берилмоқда (шартнома муддатига бериладиган юқори малакали мутахассислар учун ЯГ бундан мустасно).
ЯГнинг ВЙҚРга нисбатан афзалликлари:
Ҳаракатланиш эркинлиги: Россиянинг исталган ҳудудида қўшимча рухсатномаларсиз яшаш ва ишлаш ҳуқуқи.
Ижтимоий кафолатлар: МҲС (мажбурий тиббий суғурта) полисини олиш, пенсия таъминоти, кредитларни расмийлаштириш ҳуқуқи.
Узоқ муддатлилик: Муддатсиз мақом ҳужжатларни вақти-вақти билан узайтириш заруратидан халос қилади.
Фуқароликка йўл: Келажакда РФ фуқаролигини олишни истаган аксарият чет эл фуқаролари учун якка эга бўлиш мажбурий босқич ҳисобланади.
2026 йилда яшаш гувоҳномасини (ЯГ) қандай олиш мумкин?
ЯГ олиш учун аризани ВЙҚР олинганидан кейин камида бир йил ўтгач топшириш мумкин. Жараён тиббий кўрикдан ўтиш, даромадни тасдиқлаш ва ҳужжатларни КММ (Москва учун), Давлат хизматлари портали ёки ИИВ бўлимига топширишни ўз ичига олади. Аризани кўриб чиқиш муддати — олти ойгача.
2026 йилда яшаш гувоҳномасини (ЯГ) олиш учун қандай ҳужжатлар керак?
ЯГ учун ҳужжатлар тўплами ҳажмлироқ бўлиб, қуйидагиларни ўз ичига олади:
Тўрт нусхадаги ариза.
Паспорт ва унинг нотариал таржимаси.
35х45 мм ўлчамдаги тўртта фотосурат.
Амалдаги ВЙҚР.
Тиббий маълумотномалар (ВЙҚР учун талаб қилинганига ўхшаш).
Қонуний даромад манбаини тасдиқловчи ҳужжатлар (2-ЖШДС маълумотномаси, солиқ декларатсиялари, банк ҳисобварақларидан кўчирмалар).
РФда турар жой мавжудлигини тасдиқловчи ҳужжатлар (мулк ҳуқуқи тўғрисидаги гувоҳнома, ижара шартномаси ёки қабул қилувчи шахснинг аризаси).
2025 йил 5 ноябрдан бошлаб Беларус фуқароларидан ташқари, чақирув ёшидаги (18 дан 65 ёшгача) муомалага лаёқатли эркаклар учун ЯГ ва РФ фуқаролигини олиш фақат қуйидаги шартлар асосида мумкин бўлди:
РФ Қуролли Кучлари ёки Россия ФВВдан ҳарбий хизматдан бўшатилганлик тўғрисидаги кўчирмани тақдим этиш;
Ёки ҳарбий хизматга яроқсизлигини тасдиқловчи маълумотномани тақдим этиш.
Таълим олиш мақсадида вақтинча яшаш учун рухсатнома (ТЎВЙҚР) нима?
Россияда олий маълумот олмоқчи бўлган хорижий фуқаролар учун махсус миграция мақоми — Таълим олиш мақсадида вақтинча яшаш учун рухсатнома (ТОМВЙР) мавжуд. Ушбу ҳужжат давлат аккредитациясига эга бўлган Россия олий ўқув юртлари ва илмий ташкилотларининг кундузги бўлимига қабул қилинган талабалар учун мўлжалланган. ТОМВЙР талабанинг бутун ўқиш даври учун мамлакатдаги ҳуқуқий ҳолатини сезиларли даражада соддалаштиради.
ТОМВЙРни олиш хорижий талабага ушбу мақомни одатий ВЯРдан (Вақтинча яшашга рухсатнома) ажратиб турадиган қатор муҳим имкониятларни яратади:
Узоқ ва олдиндан маълум муддат. Рухсатнома ўқишга қабул қилиш тўғрисидаги буйруқда кўрсатилган бутун ўқиш даврига, шунингдек, дастур муваффақиятли якунланганидан кейин қўшимча 180 календарь кун захираси билан берилади. Бу "қўшимча" ярим йил диплом ҳимояси, давлат имтиҳонларини топшириш ёки ишга жойлашиш учун тақдим этилади.
Мамлакатдан чиқмасдан яшаш. ТОМВЙРнинг бутун амал қилиш муддати давомида талаба кириш ва чиқиш қоидалари (масалан, 90/360 кун қоидаси) ҳақида ташвишланмасдан, Россияда доимий яшаш ҳуқуқига эга бўлади.
Ўқиш ва ишлаш ҳуқуқи. ТОМВЙРнинг ўзи талабага ўқиш учун қонуний ҳуқуқ беради ҳамда қўшимча меҳнат патенти ёки ишлашга рухсатнома олмасдан расман ишга жойлашиш имконини яратади.
Тиббий хизматлардан фойдаланиш. ТОМВЙР эгаси мажбурий тиббий суғурта (МТС) полисини расмийлаштириш ва давлат соғлиқни сақлаш тизимида бепул тиббий ёрдам олиш ҳуқуқига эга.
2026 йилда таълим олиш мақсадида вақтинча яшаш учун рухсатномани (ТОМВЙР) қандай расмийлаштириш мумкин?
Рухсатномани расмийлаштириш ўқув юртига қабул қилингандан сўнг бошланади. Асосий қадам — Россия ИИВнинг 949-сонли буйруғи билан тасдиқланган шаклдаги аризани миграция масалалари бўйича ҳудудий органга топширишдан иборат.
Мажбурий ҳужжатлар тўпламига қуйидагилар киради:
Тўлдирилган ариза.
Силлиқ бўлмаган (матовий) қоғоздаги 35х45 мм ўлчамдаги иккита рангли фотосурат.
Миллий паспорт ва унинг рус тилига ўгирилган нотариал тасдиқланган таржимаси.
Давлат аккредитациясидан ўтган олий таълим муассасаси ёки илмий ташкилотдан ўқишга қабул қилинганликни тасдиқловчи ҳужжат (буйруқ).
ОИВ инфекцияси, гиёҳвандликка тобелик ва хавфли юқумли касалликлар (мохов, захм, сил) йўқлиги тўғрисидаги тиббий маълумотномалар.
Виза талаб этиладиган мамлакатлар фуқаролари учун — ўз ватанида берилган судланмаганлик тўғрисидаги маълумотнома.
Давлат божи тўланганлиги ҳақидаги квитанция.
Шунингдек, талаба мажбурий тартибда дактилоскопик рўйхатдан ўтиш (бармоқ изларини топшириш) жараёнидан ўтади.
Ҳужжатларни ТОМВЙР учун ИИВга ёки “Госуслуги” портали орқали топшириш мумкин. Москвада таҳсил олаётган талабалар “Сахарово” кўп функцияли миграция марказига мурожаат қилишлари мумкин.
2026 йилда таълим олиш мақсадида вақтинча яшаш учун рухсатнома (ТОМВЙР) беришни рад этишнинг асосий сабаблари нималардан иборат?
Рухсатномани муваффақиятли олиш учун одатий хатоларга йўл қўймаслик муҳим. Агар қуйидаги ҳолатлар аниқланса, рад жавоби берилади:
Аризада тўлиқ бўлмаган ёки атайин ёлғон маълумотлар кўрсатилган бўлса.
Шикастланган, ўқиб бўлмайдиган ёки амал қилиш муддати ўтган ҳужжатлар тақдим этилса.
Талаба мажбурий тиббий кўрик ёки дактилоскопиядан ўтишдан бўйин товласа.
Сўнгги бир йил ичида у Россия қонунчилигини (масалан, мамлакатда бўлиш қоидалари, жамоат тартибини) бузганлиги учун икки ёки ундан ортиқ марта маъмурий жавобгарликка тортилган бўлса.
Талаба бошқа мамлакатда доимий яшаш учун Россиядан чиқиб кетган ёки бир календарь йили давомида жами олти ойдан ортиқ вақт мобайнида мамлакат ташқарисида бўлган бўлса.
Талаба кундузги таълим шаклидан кундузги-сиртқи ёки сиртқи таълим шаклига ўтган ёхуд ўқишдан четлаштирилган бўлса.
Мос миграция мақомини танлаш — ВЯР, ЮАР ёки ТОМВЙР — хорижий фуқаронинг Россиядаги интеграция йўлини тўлиқ белгилаб беради. ВЯР (Вақтинча яшашга рухсатнома) маълум бир ҳудудда қонуний яшаш ва ишлаш ҳуқуқини берувчи бошланғич нуқта бўлиб хизмат қилади. ЮАР (Яшаш учун рухсатнома) эса кейинги босқич бўлиб, мамлакатнинг исталган ҳудудида яшаш, тиббий хизмат ва пенсия таъминотидан фойдаланиш имкониятини очади ҳамда фуқароликни олиш учун трамплин вазифасини ўтайди. Талабалар учун ТОМВЙР — таълим олиш давридаги аксарият чекловларни бекор қиладиган энг мақбул "ўқув" мақомидир. Легаллашув йўлини Россиядаги мақсадларингизни аниқ англаб олишдан бошланг, уларга максимал даражада мос келадиган мақомни танланг ва изчил ҳаракат қилинг. Шунда рухсат берувчи ҳужжатларни олиш тўсиққа эмас, балки янги мамлакатда барқарор ва ҳимояланган ҳаёт қуриш йўлидаги табиий бир қадамга айланади.
Янгиликларимизни Телеграм каналимизда янада тезроқ ўқиб боришингиз мумкин.
