2026 йилда ВЙИ, ЙИҒ, ЎМИРни қандай расмийлаштириш мумкин: муҳожирлар учун ҳужжатлар тўплаш ва қонунчиликдаги ўзгаришлар бўйича тўлиқ қўлланма

Россияда узоқ муддат яшашни режалаштираётган хорижий фуқаролар учун қонуний йўл асосий мақомлардан бирини олишдан бошланади. Вақтинча яшаш учун рухсатнома (ВЙИ), яшаш учун гувоҳнома (ЙИҒ) ва таълим олиш учун махсус рухсатнома (ЎМИР) ўртасидаги фарқларни тушуниш – мамлакатда тўғри қарорлар қабул қилиш ва барқарор келажак қуриш учун асосдир.

Вақтинча яшаш учун рухсатнома (ВЙИ) нима?

Вақтинча яшаш учун рухсатнома (ВЙИ) – Россия ҳудудида қонуний яшаш ва ишлаш ҳуқуқини берувчи дастлабки мақомдир. Ушбу ҳужжат уч йил муддатга берилади ва ўзига хослиги шундаки, кейинги босқичлардан фарқли ўлароқ, унинг муддати узайтирилмайди. Муддат тугагач, хорижий фуқаро мамлакатдан чиқиб кетиши ёки кейинги мақом – яшаш учун гувоҳномани олиши шарт.

ВЙИнинг асосий хусусиятлари:

 

• Ишлаш ҳуқуқи: ВЙИ эгаси алоҳида меҳнат патентини расмийлаштирмасдан қонуний ишлаши мумкин.

 

• Ҳудудий чеклов: Фақат ВЙИ олинган минтақада ишлаш ва фаолият юритишга рухсат этилади.

2026 йилда вақтинча яшаш учун рухсатномани (ВЙИ) қандай олиш мумкин?

ВЙИ олиш тартиби икки йўл билан амалга оширилиши мумкин:

1. Квота доирасида. РФ Ҳукумати ҳар йили ВЙИ бериш учун чеклов (квота) белгилайди ва уни минтақалар бўйича тақсимлайди. Квота асосидаги ВЙИ учун аризани ҳар йилнинг 1 январидан бошлаб топшириш мумкин. 2026 йил учун ВЙИ квоталарининг амалдаги сонини ҳавола орқали кўриш мумкин. Масалан, Москва учун 2026 йилга 500 та, Санкт-Петербургга эса бор-йўғи 100 та квота ажратилган.

 

2. Квотадан ташқари. Айрим тоифадаги фуқаролар, масалан, рус тилида сўзлашувчилар, ватандошларни кўчириш бўйича давлат дастури иштирокчилари, юқори малакали мутахассислар ва уларнинг оила аъзолари, шунингдек, Россия фуқароси бўлган фарзандлари ёки меҳнатга лаёқатсиз ота-онаси бор шахслар ВЙИни квотасиз олиш ҳуқуқига эга.

Расмийлаштириш учун КММга (Москва шаҳри учун), Россия ИИВ миграция масалалари бўйича ҳудудий органига ёки Давлат хизматлари портали орқали ҳужжатларнинг тўлиқ тўплами билан шахсан мурожаат қилиш керак.

2026 йилда вақтинча яшаш учун рухсатнома (РЙР) олиш учун қандай ҳужжатлар керак?

Ҳужжатларни тайёрлаш диққат-эътиборни талаб қилади. Стандарт тўпламга қуйидагилар киради:

 

• РЙР учун квота ажратиш тўғрисида белгиланган шаклдаги ариза (икки нусхада).

 

• Миллий паспорт ва унинг нотариал тасдиқланган таржимаси.

 

• 35х45 мм ўлчамдаги иккита фотосурат.

 

• Мамлакатга кирганлик ҳақида белгиси бор амалдаги миграция картаси.

 

• ОИВ инфекцияси, гиёҳвандликка чалинганлик ва хавфли юқумли касалликлар (мохов, захм, сил) йўқлиги тўғрисидаги тиббий сертификатлар.

 

• Рус тилини билиш, Россия тарихи ва қонунчилиги асосларидан хабардорликни тасдиқловчи ҳужжат (СССР/РФ сертификати ёки дипломи). Муомалага лаёқатсиз шахслар, 65 ёшдан ошган эркаклар, 60 ёшдан ошган аёллар ва баъзи бошқа тоифадаги фуқаролар бу тестдан озод қилинади.

Яшаш гувоҳномаси (ЯГ) нима?

Яшаш гувоҳномаси (ЯГ) – бу кейинги, янада юқори мақом бўлиб, анча кенг имкониятларни очиб беради. 2019 йилдан бошлаб Россияда ЯГ муддатсиз берилмоқда (шартнома муддати давомида бериладиган юқори малакали мутахассислар учун ЯГ бундан мустасно).

 

ЯГнинг РЙРга нисбатан афзалликлари:

 

• Ҳаракатланиш эркинлиги: Россиянинг исталган ҳудудида қўшимча рухсатномаларсиз яшаш ва ишлаш ҳуқуқи.

 

• Ижтимоий кафолатлар: МЖС (мажбурий тиббий суғурта) полисини олиш, пенсия таъминоти, кредитларни расмийлаштириш ҳуқуқи.

 

• Узоқ муддатлилик: Муддатсиз мақом ҳужжатларни вақти-вақти билан узайтириб туриш заруратидан халос қилади.

 

• Фуқароликка олиб борувчи йўл: якка эга бўлиш келажакда Россия Федерацияси фуқаролигини олишни истаган аксарият чет элликлар учун мажбурий босқич ҳисобланади.

2026 йилда яшаш гувоҳномасини (ЯГ) қандай олиш мумкин?

ЯГ олиш учун ариза RYR олинганидан кейин камида бир йил ўтгач топширилиши мумкин. Бу жараён тиббий кўрикдан ўтиш, даромадни тасдиқлаш ва ҳужжатларни КММ (Москва учун), Давлат хизматлари портали ёки ИИВ бўлимига топширишни ўз ичига олади. Аризани кўриб чиқиш муддати – 6 ойгача.

2026 йилда яшаш гувоҳномасини (ЯГ) олиш учун қандай ҳужжатлар керак?

ЯГ учун ҳужжатлар тўплами анча кенгроқ бўлиб, қуйидагиларни ўз ичига олади:

 

• Ариза (тўрт нусхада).

 

• Паспорт ва унинг нотариал тасдиқланган таржимаси.

 

• 35х45 мм ўлчамдаги тўртта фотосурат.

 

• Амалдаги РЙР.

 

• Тиббий маълумотномалар (РЙР учун талаб қилинганига ўхшаш).

 

• Қонуний даромад манбаини тасдиқловчи ҳужжатлар (2-ЖШДС маълумотномаси, солиқ декларатсиялари, банк ҳисобварақларидан кўчирмалар).

 

• Россия Федерациясида яшаш жойи мавжудлигини тасдиқловчи ҳужжатлар (мулк ҳуқуқи тўғрисидаги гувоҳнома, ижара шартномаси ёки қабул қилувчи шахснинг аризаси).

 

• 2025 йил 5 ноябрдан бошлаб чақирув ёшидаги (18 ёшдан 65 ёшгача) муомалага лаёқатли эркаклар учун (Беларус фуқаролари бундан мустасно) ЯГ ва Россия Федерацияси фуқаролигини олиш фақат қуйидаги шартлар асосида мумкин бўлади:

 

• Россия Федерацияси Қуролли Кучлари ёки Фавқулодда вазиятлар вазирлигидан ҳарбий хизматдан бўшатилганлик тўғрисидаги кўчирмани тақдим этиш;

 

• Ёки ҳарбий хизматга яроқсиз деб топилганликни тасдиқловчи маълумотномани тақдим этиш орқали. 

Таълим олиш мақсадида вақтинча яшаш учун рухсатнома (ТВЯР) нима?

Россияда олий таълим олишни режалаштираётган чет эл фуқаролари учун махсус миграция мақоми — Таълим олиш мақсадида вақтинча яшаш учун рухсатнома (ТВЯР) мавжуд. Ушбу ҳужжат давлат аккредитациясига эга бўлган Россия олий ўқув юртлари ва илмий ташкилотларида кундузги таълим шаклига қабул қилинган талабалар учун мўлжалланган. ТВЯР талабанинг бутун ўқиш даврида мамлакатдаги ҳуқуқий ҳолатини сезиларли даражада соддалаштиради.

ТВЯР олиш чет эллик талабага ушбу мақомни одатий вақтинчалик яшаш рухсатномасидан (ВЙР) ажратиб турадиган бир қатор муҳим имкониятларни яратади:

 

1. Узоқ ва олдиндан маълум муддат. Рухсатнома ўқишга қабул қилиш тўғрисидаги буйруқда кўрсатилган бутун ўқиш даврига, дастур муваффақиятли якунланганидан сўнг қўшимча 180 календарь кун захираси билан берилади. Бу "қўшимча" ярим йил дипломни ҳимоя қилиш, давлат имтиҳонларини топшириш ёки ишга жойлашиш учун тақдим этилади.

 

2. Чиқиб кетмасдан яшаш. ТВЯРнинг бутун амал қилиш муддати давомида талаба кириш ва чиқиш қоидалари (масалан, 90/360 кун қоидаси) ҳақида ташвишланмасдан Россияда доимий яшаш ҳуқуқига эга бўлади.

 

3. Ишлаш ва ўқиш ҳуқуқи. ТВЯРнинг мавжудлиги ўз-ўзидан таълим олиш учун қонуний ҳуқуқ беради ва қўшимча меҳнат патенти ёки ишлаш учун рухсатнома олмасдан расман ишга жойлашиш имконини беради.

 

4. Тиббий хизматдан фойдаланиш. ТВЯР эгаси мажбурий тиббий суғурта (МТС) полисини расмийлаштириш ва давлат соғлиқни сақлаш тизимида бепул тиббий ёрдам олиш ҳуқуқига эга.

2026 йилда таълим олиш мақсадида вақтинча яшаш учун рухсатномани (ТВЯР) қандай расмийлаштириш мумкин?

Рухсатномани расмийлаштириш ўқув юртига қабул қилингандан сўнг бошланади. Асосий қадам — Россия ИИВнинг 949-сонли буйруғи билан тасдиқланган шаклдаги аризани миграция масалалари бўйича ҳудудий органга топширишдир.

Мажбурий ҳужжатлар тўпламига қуйидагилар киради:

 

• Тўлдирилган ариза.

 

• Силлиқ бўлмаган (матовий) қоғозда 35х45 мм ўлчамдаги иккита рангли фотосурат.

 

• Миллий паспорт ва унинг рус тилига нотариал тасдиқланган таржимаси.

 

• Аккредитациядан ўтган давлат олий таълим муассасаси ёки илмий ташкилотдан ўқишга қабул қилинганликни тасдиқловчи ҳужжат (буйруқ).

 

• ОИВ инфекцияси, гиёҳвандлик ва хавфли юқумли касалликлар (мохов, захм, сил) йўқлиги тўғрисидаги тиббий маълумотномалар.

 

• Виза талаб қилинадиган мамлакатлар фуқаролари учун — ўз ватанида берилган судланмаганлик тўғрисидаги маълумотнома.

 

• Давлат божи тўланганлиги ҳақидаги квитанция.

 

Шунингдек, талаба мажбурий тартибда дактилоскопик рўйхатдан ўтиш (бармоқ изларини топшириш) жараёнидан ўтади.

Ҳужжатларни ТВЯР учун ИИВга ёки “Госуслуги” портали орқали топшириш мумкин. Москвада таҳсил олаётган талабалар “Сахарово” кўп функцияли миграция марказига мурожаат қилишлари мумкин.

2026 йилда таълим олиш мақсадида вақтинча яшашга рухсатнома (РВПО) беришни рад этишнинг асосий сабаблари нималардан иборат?

Рухсатномани муваффақиятли олиш учун одатий хатоларга йўл қўймаслик муҳим. Қуйидаги ҳолларда рад жавоби берилади:

 

• Аризада тўлиқ бўлмаган ёки била туриб ёлғон маълумотлар кўрсатилган бўлса.

 

• Шикастланган, ўқиб бўлмайдиган ёки амал қилиш муддати тугаган ҳужжатлар тақдим этилса.

 

• Талаба мажбурий тиббий кўрикдан ёки дактилоскопиядан ўтишдан бўйин товласа.

 

• Сўнгги бир йил ичида Россия қонунчилигини (масалан, мамлакатда бўлиш қоидалари, жамоат тартибини) бузгани учун икки ёки ундан ортиқ марта маъмурий жазога тортилган бўлса.

 

• Талаба бошқа давлатда доимий яшаш учун Россиядан чиқиб кетган ёки бир тақвим йили давомида жами олти ойдан кўпроқ вақт давомида мамлакат ташқарисида бўлган бўлса.

 

• Талаба кундузги таълим шаклидан кундузги-сиртқи ёки сиртқи таълим шаклига ўтган ёхуд ўқишдан четлаштирилган бўлса.

РВП, ВНЖ ёки РВПО каби мос миграция мақомини танлаш чет эл фуқаросининг Россиядаги интеграция йўлини тўлиқ белгилаб беради. РВП дастлабки нуқта бўлиб, муайян ҳудудда қонуний яшаш ва ишлаш ҳуқуқини беради. ВНЖ эса кейинги босқичга айланиб, мамлакатнинг исталган бурчагида яшаш, тиббий хизмат ва пенсия таъминотидан фойдаланиш имкониятини яратади ҳамда фуқароликка эришиш учун трамплин вазифасини ўтайди. Талабалар учун РВПО – бу таълим олиш даврида аксарият чекловларни бекор қилувчи энг мақбул “ўқув” мақомидир. Легаллашув йўлини Россиядаги мақсадларингизни аниқ тушуниб олишдан бошланг, уларга энг мос келадиган мақомни танланг ва изчил ҳаракат қилинг. Шундагина рухсат берувчи ҳужжатларни олиш тўсиққа эмас, балки янги мамлакатда барқарор ва ҳимояланган ҳаёт қуриш йўлидаги табиий қадамга айланади.

Янгиликларимизни янада тезроқ телеграм-каналимизда ўқиб боришингиз мумкин.

---

Qaytish