Чет эллик фуқаро 2026 йилда ватандошларни кўчириш дастури бўйича Россиянинг қайси ҳудудларига кўчиб ўтиши мумкин?

Хорижда истиқомат қилаётган ватандошларнинг Россия Федерациясига ихтиёрий равишда кўчиб келишига кўмаклашиш бўйича давлат дастури йигирма йилдан буён амал қилиб келмоқда ва 2026 йилда ҳам жадал ривожланишда давом этмоқда. Бу вақт ичида кўчиб ўтиш механизмлари пухта ишлаб чиқилди, дастурда иштирок этувчи ҳудудлар сони эса доимий равишда кенгайиб бормоқда. Дастур ватандошларга кўчиш харажатларини қоплаш, “кўтарма” нафақалар ва ишга жойлашишда ёрдам кўрсатиш каби давлат томонидан салмоқли қўллаб-қувватлаш билан ўз тарихий ватанига қайтиш имконини беради. Ушбу мақолада биз дастурда иштирок этиш шартлари, 2026 йилда кўчиб келувчиларни қабул қиладиган ҳудудлар рўйхати, шунингдек, ариза бериш тартиби ва зарур ҳужжатларни батафсил кўриб чиқдик.

2026 йилда Россиядаги кўчириш дастурининг иштирокчиси ким бўлиши мумкин?

Давлат дастурида 18 ёшга тўлган, муомалага лаёқатли фуқаролар иштирок этиши мумкин. Асосий талаб – 99-сонли Федерал қонун билан белгиланган “ватандош” мақомига мос келишдир.

Ватандош мақоми бир неча тоифадаги шахсларни ўз ичига олади. Биринчи навбатда, булар хорижда доимий яшовчи Россия Федерацияси фуқароларидир. Шунингдек, Россия Федерациясидан ташқарида яшовчи, аммо унинг ҳудудида тарихан истиқомат қилган халқларга мансуб бўлган ҳамда Россия билан маънавий, маданий ва ҳуқуқий алоқа ўрнатишни ихтиёрий танлаган шахслар ва уларнинг авлодлари ҳам ватандошлар сирасига киради. Бундан ташқари, ушбу тоифага МДҲ ва Болтиқбўйи мамлакатларида яшовчи собиқ СССР фуқаролари, шунингдек, фуқаролигини йўқотган Россия империяси, РСФСР, СССР ва Россия Федерациясидан бўлган муҳожирлар ҳам киради.

Дастурда ўз тарихий Ватанига қайтиш истагини билдирган ва қуйидаги мезонлардан бирига мос келувчи ватандошлар — репатриантларга алоҳида эътибор қаратилади: 2022 йил 24 февраль ҳолатига кўра хорижда доимий яшаган Россия фуқаролари; ўз ташаббуси билан Россия фуқаролигидан чиққанлар; РСФСРда туғилган ёки доимий яшаган ва СССР фуқаролигига эга бўлганлар; ёхуд РСФСР, Россия империяси ёки СССР ҳудудида туғилган ёки яшаган юқори шажара бўйича тўғридан-тўғри қариндошлари (ота-она, буви-бобо) бўлганлар.

2026 йилда Россияга кўчириш дастури иштирокчиси билан бирга кимлар кўчиб ўтиши мумкин?

Давлат дастури Россияга бутун оила бўлиб кўчиб ўтиш имкониятини беради. Асосий иштирокчи билан биргаликда кўчиб ўтиш ҳуқуқига эга бўлган қариндошлар қаторига турмуш ўртоғи, фарзандлари (шу жумладан асраб олинган ва васийликка олинганлар), иштирокчининг ва унинг турмуш ўртоғининг ота-онаси, иштирокчининг ва унинг турмуш ўртоғининг туғишган ака-укалари ва опа-сингиллари, шунингдек, уларнинг фарзандлари (жиянлар), бувилари, боболари ҳамда набиралари киради. Бунда оиланинг ҳар бир вояга етган аъзоси дастурда иштирок этиш учун мустақил ариза берувчи сифатида ариза топшириши мумкин.

2026 йилда Россиядаги кўчириш дастурида иштирок этиш учун аризани қаерда топшириш мумкин?

Давлат дастурида иштирок этиш учун аризани икки усулда: хорижда туриб ёки бевосита Россия ҳудудида топшириш мумкин. Хориждан ариза берилганда, ҳозирда яшаб турган мамлакатдаги Россиянинг расмий ваколатхоналарига — Россия Ички ишлар вазирлигининг хориждаги ваколатхоналарига ёки Россия Федерациясининг консуллик муассасаларига мурожаат қилиш лозим. Масалан, Тожикистонда ариза Россия элчихонаси орқали, одатда, махсус онлайн шаклдан фойдаланган ҳолда топширилади. Ўзбекистонда ҳам Россия Федерацияси элчихонасига мурожаат қилиш керак; ариза бланкаси кўпинча унинг расмий веб-сайтида мавжуд бўлади.

Россияда қонуний асосда (яшаш гувоҳномаси, вақтинча яшаш учун рухсатнома, қочқинлик мақоми ёки вақтинчалик бошпана асосида) бўлиб турган ватандошлар учун ариза яшаш ёки турган жойидаги ИИВ ҳудудий бўлинмасига ёхуд Россия ИИВ ҳузуридаги “Паспорт-виза маркази” орқали топширилади. 

2026 йилда Россиядаги кўчиб келиш дастурида иштирок этиш учун қандай ҳужжатлар тўплаш керак?

Кўчиб келиш дастурида иштирок этиш учун ариза беришда ҳужжатлар тўпламини тайёрлаш талаб қилинади. Асосий рўйхатга ариза берувчи ва дастурда қатнашаётган барча оила аъзоларининг шахсини тасдиқловчи ҳужжатлар (паспортлар) нусхалари киради ва уларнинг асл нусхалари кўрсатилиши лозим. Шунингдек, Россия Федерациясида яшаш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатлар (яшаш гувоҳномаси, вақтинча яшашга рухсатнома ва ҳ.к.), оилавий аҳволи тўғрисидаги ҳужжатлар (никоҳ ёки никоҳдан ажралганлик ҳақидаги гувоҳнома ва б.), маълумоти ва малакаси ҳақидаги ҳужжатлар (дипломлар, аттестатлар, сертификатлар) ҳамда болаларнинг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномалари нусхалари зарур бўлади.

Бундан ташқари, юз тўғридан, бош кийимсиз туширилган 35×45 мм ўлчамдаги иккита фотосурат талаб этилади (диний эътиқодига кўра бош кийимсиз юра олмайдиган шахслар учун, агар у юз шаклини яширмаса, бош кийимга рухсат берилади). Агар ариза берувчи доимий кўзойнак тақса, шаффоф ойнали кўзойнакда суратга тушиши керак.

Қочоқлар учун қочоқлик гувоҳномасининг нусхаси, вақтинчалик бошпана олган шахслар учун эса тегишли гувоҳноманинг нусхаси керак. Хорижий тилда берилган барча ҳужжатларнинг рус тилидаги нотариал тасдиқланган таржимаси бўлиши шарт. Чет элда расмийлаштирилган ҳужжатлар (агар Россиянинг халқаро шартномаларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса) легаллаштирилиши лозим. 

2026 йилда Россиянинг қайси ҳудудлари кўчириш дастурида иштирок этади?

2026 йил ҳолатига кўра, Россия Федерациясининг барча федерал округларидан 80 та субъекти Ватандошларни кўчириш давлат дастурида иштирок этмоқда. Тегишли минтақавий кўчириш дастурларининг тасдиқланишига қараб, ҳудудлар рўйхати доимий равишда кенгайиб боради. Қуйида минтақавий дастурларнинг амал қилиш муддатлари кўрсатилган ҳолда иштирокчи-ҳудудларнинг тўлиқ рўйхати келтирилган.

Марказий федерал округ (16 та ҳудуд): Брянск, Орёл, Воронеж, Рязан, Владимир, Смоленск, Иваново, Тамбов, Твер, Кострома, Тула, Курск, Ярославл, Липетск ва Белгород вилоятлари. Калуга вилояти ҳозирда дастурдаги иштирокини вақтинча тўхтатган.

Шимоли-ғарбий федерал округ (10 та ҳудуд): Ленинград вилояти, Карелия Республикаси, Архангелск, Калининград, Мурманск, Новгород, Псков, Вологда вилоятлари, Ненец автоном округи ва Коми Республикаси.

Волгабўйи федерал округи (14 та ҳудуд): Чувашия Республикаси, Самара, Саратов, Уляновск вилоятлари, Перм ўлкаси (иштироки тўхтатилган), Оренбург вилояти, Удмуртия Республикаси, Пенза вилояти, Марий Эл Республикаси, Мордовия Республикаси, Татаристон Республикаси, Бошқирдистон Республикаси, Киров ва Нижний Новгород вилоятлари.

Жанубий федерал округ (6 та ҳудуд): Қалмоғистон Республикаси (иштироки тўхтатилган), Волгоград, Ростов, Астрахан вилоятлари, Краснодар ўлкаси ва Адигея Республикаси.

Шимолий Кавказ федерал округи (7 та ҳудуд): Ставропол ўлкаси, Чеченистон Республикаси (иштироки тўхтатилган), Қорачой-Черкасия Республикаси (иштироки тўхтатилган), Доғистон Республикаси, Кабарда-Болқория Республикаси, Ингушетия Республикаси (иштироки тўхтатилган) ва Шимолий Осетия – Алания Республикаси.

Урал федерал округи (6 та ҳудуд): Қўрғон, Свердловск, Тюмен, Челябинск вилоятлари, Ямал-Ненец автоном округи ва Ханти-Мансийск автоном округи – Югра.

Сибир федерал округи (10 та ҳудуд): Олтой ўлкаси, Иркутск вилояти, Хакасия Республикаси, Кемерово вилояти, Красноярск ўлкаси, Новосибирск, Омск, Томск вилоятлари, Тува Республикаси ва Олтой Республикаси.

Узоқ Шарқ федерал округи (11 та ҳудуд): Бурятия Республикаси, Амур, Магадан вилоятлари, Яҳудийлар автоном вилояти, Приморе, Камчатка, Хабаровск ўлкалари, Сахалин вилояти, Саха (Ёқутистон) Республикаси, Забайкале ўлкаси ва Чукотка автоном округи.

2026 йилда Россияда кўчиб келувчилар учун давлат томонидан қандай қўллаб-қувватлаш чоралари кўзда тутилган?

Кўчириш дастури иштирокчилари ва уларнинг оила аъзоларига давлат томонидан кенг қамровли қўллаб-қувватлаш пакети тақдим этилади. Бу пакетга бўлажак яшаш жойига кўчиб ўтиш (темир йўл, ҳаво, автомобиль, дарё ва денгиз транспорти орқали) ва шахсий мол-мулкни ташиш харажатларининг компенсацияси киради. Таркиби уч кишигача бўлган оилаларга шахсий мулкни 5 тонналик контейнерда, уч кишидан кўп бўлган оилаларга эса иккита 5 тонналик контейнерда ташиш харажатлари қоплаб берилади.

Шунингдек, кўчиб келувчи мақомини берувчи ҳужжатларни расмийлаштириш учун тўланадиган давлат божи, шахсий мол-мулкни жўнаб кетиш мамлакатидан олиб чиқишда тўланадиган божхона тўловлари ва солиқлар бўйича харажатларнинг компенсацияси, жойлашиб олиш учун бир марталик нафақа ("кўтарма пул") ва Россия Федерацияси фуқаролигини олгунга қадар ишсизлик бўйича ойлик нафақа тўланиши кўзда тутилган. Бундан ташқари, иштирокчиларга давлат ва муниципал болалар боғчалари, таълим муассасалари, ижтимоий хизмат, соғлиқни сақлаш ва бандликка кўмаклашиш хизматларини ўз ичига олган компенсация пакети ҳам берилади.

Хулоса чиқарамиз

Ватандошларни кўчириб келиш давлат дастури 2026 йилда Россиянинг барча федерал округларидаги 80 та ҳудудни қамраб олиб, ватандошларга яшаш ва ишлаш жойини танлаш учун кенг имкониятлар яратади. Дастур хорижда доимий истиқомат қилувчи Россия фуқаролари, собиқ СССР фуқаролари, Россиядан кўчиб кетганлар ва уларнинг авлодлари, шунингдек, ватанига қайтувчилар (репатриантлар) учун мўлжалланган.

Иштирок этишнинг асосий шартлари:

• 18 ёшдан катталик ва муомала лаёқатига эгалик;

• “ватандош” мақомига мос келиш;

• бутун оила бўлиб кўчиб ўтиш имконияти (эр/хотин, фарзандлар, ота-она, ака-укалар, опа-сингиллар, буви ва боболар, набиралар).

Асосий босқичлар:

1. Россия Федерацияси консуллигига ёки ИИВнинг хориждаги ваколатхонасига (ёки Россияда бўлиб турганлар учун ИИВнинг ҳудудий бўлинмасига) ариза топшириш.

2. Ҳужжатлар тўпламини йиғиш (паспортлар, никоҳ ва туғилганлик ҳақидаги гувоҳномалар, маълумот тўғрисидаги ҳужжатлар, фотосуратлар, ҳужжатларнинг таржимаси ва легаллаштирилиши).

3. Дастур иштирокчиси гувоҳномасини олиш.

4. Танланган ҳудудга кўчиб ўтиш, миграция қайдига туриш, мақомни фаоллаштириш.

5. Давлат томонидан ёрдам олиш (кўчиш харажатлари учун компенсация, бир марталик кўмак пули, нафақалар).

Иштирокчи ҳудудлар: Россия Федерациясининг 80 та субъекти, жумладан, барча федерал округлар. Минтақавий дастурларнинг амал қилиш муддати 2025 йилдан 2035 йилгача фарқланади. Айрим ҳудудлар (Калуга вилояти, Перм ўлкаси, Қалмоғистон Республикаси, Чеченистон, Қорачой-Черкасия Республикаси, Ингушетия Республикаси) дастурдаги иштирокини вақтинча тўхтатган.

Танланган субъектнинг минтақавий дастури шартлари билан олдиндан танишиб чиқиш тавсия этилади, чунки бир марталик кўмак пули миқдори ва қўшимча имтиёзлар фарқланиши мумкин. Россия ИИВнинг ҳудудий органлари ва Россия ИИВ “ПВС” ФДУК филиаллари дастур иштирокчиларига устувор тартибда кўмак кўрсатади.

Янгиликларимизни Telegram каналимизда янада тезроқ ўқиб боришингиз мумкин.

---

Qaytish